| Van natuurbad tot kunstijsbaan - Polderweggebied |
|
 |
| |
|
|
|
|
Het onderstaande artikel over de eerste kunstijsbaan van Nederland is overgenomen van de website
"Geheugen van Oost".
In het Geheugen van Oost vertellen bewoners van Amsterdam Oost verhalen over hun buurt.
|
|
| |
|
|
|
|
|
1935 - 1940 / Polderweggebied
Het natuurbad in het Polderweggebied deed ’s winters dienst als kunstijsbaan. |
|
| |
|
|
|
|
 |
|
Ansichtkaart met gegevens over de kunstijsbaan Amsterdam: ijsoppervlakte 2400 m2,
8000 tribuneplaatsen (foto ter beschikking gesteld door J.A.M. Deudekom).
Zoals zijdelings al aangegeven in mijn verhaaltje over het buitenbad, dat tussen 1934 en 1940 was
gelegen achter het Sportfondsenbad aan de Fronemanstraat, deed dat natuurbad ’s winters dienst
als kunstijsbaan.
Die eerste kunstijsbaan van Nederland werd op 15 november 1934 officieel in gebruik genomen.
Ruim een week later, op 23 en 24 november 1934 werd de feestelijke opening gehouden met
internationale demonstraties en wedstrijden in hardrijden, kunstrijden en ijshockey.
Het in die tijd bekende Oostenrijkse paar Hansi Kast en Otto Kaiser, oud-wereldkampioenen kunstrijden,
gaf demonstraties. Verder toonden hardrijders aan welke snelheid op de baan mogelijk was en
speelden diverse ijshockeyploegen wedstrijden tegen elkaar.
Hiermee werd de eerste kunstijsbaan in Nederland een feit. |
|
| |
|
|
|
|
 |
|
| IJshockeywedstrijd tussen het Engelse team van Oxford (witte shirts) en Parijs uit Frankrijk, op de Sportfondsen-ijsbaan te Amsterdam, Nederland december 1934. Collectie Het Leven (LEVEN 022). |
|
| |
|
|
|
|
Toch mislukte het project. Een seizoenkaart voor een kind kostte acht gulden en dat was in die crisisjaren
teveel geld. Schaatsen deed je gratis op natuurijs en als dat er niet was, gewoon wachten op de
volgende winter. Er kwamen te weinig bezoekers om de baan open te houden.
Een andere oorzaak van het fiasco was de onkunde van de Oost-Europese leverancier omtrent de
klimatologische omstandigheden in Nederland. Een groot deel van de wedstrijden kon niet doorgaan
omdat het regende waardoor het ijs niet goed was en de mensen geen zin hadden om in de open lucht
naar een wedstrijd te kijken.
Gedurende de jaren dat de kunstijsbaan bestond heeft ook de bekende Noorse wereldkampioene
kunstschaatsen Sonja Henie aan de Amsterdammers laten zien dat zij het kunstschaatsen tot in de
perfectie beheerste.
De op dit gebied minder begaafde bewoners van Oost krabbelden wat op de ijsbaan rond en vermaakten
zich verder door al schaatsend over op de ijsvloer gelegde tonnen te springen.
Het werd pas helemaal leuk als er ook nog eens een meisje op die tonnen ging liggen.
Zoals al gezegd was de kunstijsbaan in de open lucht geen lang leven beschoren. In 1940 werd de baan
gesloten. In datzelfde jaar werd voor het eerst in Amsterdam een overdekte kunstijsbaan in gebruik
genomen in plaats van de buitenbaan in Oost. Daarvoor werd de Apollohal aan de Stadionweg veranderd
in een ijshal. De technische installaties van de gesloten kunstijsbaan achter het Sportfondsenbad gingen
dienst doen op de nieuwe locatie. Wederom wegens tegenvallende belangstelling bij het publiek kwam
in 1950 ook een einde aan het schaatsen in de Apollohal.
Uiteraard heb ik, geboren in 1935, die kunstijsbaan niet bewust meegemaakt. Wel heb ik in de oorlog op
het terrein van het buitenbad, dat vol lag met sintels, teer en andere rommel, nog al eens gezocht naar
brandbare materialen voor ons noodkacheltje.
Met dank aan Ernst Berends, werkzaam bij koeltechnisch bedrijf Grenco, die via de site contact opnam
en een aantal gegevens beschikbaar stelde die in dit verhaaltje verwerkt zijn.
Schrijver : Jan van Dalen
Jan van Dalen (1935) woonde tot aan zijn militaire dienstplicht in 1955 in de Watergraafsmeer.
Na de dienstplicht kwam hij bij het Korps Rijkspolitie terecht. Daar nam hij 35 jaar later, in 1992, afscheid. |
|
| |
|
|
|
|
 |
|
| Foto van de kunstijsbaan aan de Linnaeusstraat (foto beschikbaar gesteld door Ernst Berends). |
|
| |
|
|
|
|
Ernst Berends heeft nog verder onderzoek gedaan naar de eerste kunstijsbaan van Nederland en stuitte
op een artikel uit tijdschrift Panorama uit 1935 "Een bezoek aan de koudekeuken van de Amsterdamsche
Kunstijsbaan".
Ook heeft Ernst meegewerkt aan een artikel van Hansje Galensloot dat is gepubliceerd in het tijdschrift
Ons Amsterdam (nummer januari 2008) over deze ijsbaan genaamd "Bevroren Borstplaat".
Beide artikel zijn hieronder te downloaden in PDF-formaat: |
|
 |
Een bezoek aan de koudekeuken van de Amsterdamsche Kunstijsbaan |
|
|
Bevroren Borstplaat |
|
| |
|
|
|
|
 |
De kunstijsbaan met aan de linker zijde de tribune en op de achtergrond aan de overkant
van de Ringvaart de huizen tussen de Bredeweg en de Linnaeusparkweg
(foto ter beschikking gesteld door J.A.M. Deudekom). |
|
| |
|
|
|
|
 |
|
| Foto van schaatsers (hardrijders) op de kunstijsbaan (foto beschikbaar gesteld door Ernst Berends). |
|
| |
|
|
|
|
 |
Reclame uiting van de kunstijsbaan
(foto beschikbaar gesteld door Ernst Berends). |
|
| |
|
|
|
|
| |
